Vossenhol, Villa Klein

De villa rond 1930 (GA10444)
De villa rond 1930 (GA10444)

Periode: 1882 tot heden

Plaatsaanduiding: Edeseweg 110-112, Bennekom

In de loop van de jaren ’20 van de vorige eeuw kreeg de villa aan de Edeseweg in Bennekom de naam ‘Klein Vossenhol’ (wanneer precies is niet bekend). Tot die tijd had de dubbele villa twee namen, te weten ‘Fundator’ en ‘Foresta’.

Wat de reden was voor deze vreemde combinatie van namen is niet duidelijk; Fundator is Latijn voor ‘Stichter’, terwijl Foresta het Italiaanse woord voor ‘Bos’ is. Deze namen zijn tot 1990 nog vaag zichtbaar gebleven onder een dikke laag verf.

Bouw

In 1881 kocht de Amsterdamse koopman Abel Banting een stuk landbouwgrond tegenover de, al in zijn bezit zijnde, villa ‘Oud Vossenhol’. In 1882 werd hierop een dubbel woonhuis gebouwd. Beide villa’s grensden aan het landgoed ‘Hoekelum’ en vormden de noordelijke entree van Bennekom. In dat zelfde jaar werd de tramlijn Ede-Wageningen aangelegd, met precies voor de villa’s een halte. Het pand is gebouwd in Neo-Classicistische stijl en heeft een nagenoeg vierkante plattegrond. De villa is opgebouwd uit een kelder, bel-étage, verdieping en zolder, achter een geheel symmetrische voorgevel. Oorspronkelijk waren alleen de zolders van beide woningen via een deur met elkaar verbonden.

Nieuwe eigenaren

De villa met de dubbele benaming bleef tot omstreeks 1914 in handen van de familie Banting. In dat jaar werd het pand verkocht aan de Haagse koopman Hendrik Kuijer die het huis tot omstreeks 1918 in eigendom hield, waarna het werd verkocht aan de Bennekomse infanteriekaptein Meint van de Siepkamp. In dat zelfde jaar werd het pand weer doorverkocht aan Johannes J. Honig. Eind jaren ’20 van de vorige eeuw werd de villa ingericht als pension c.q. herstellingsoord voor kinderen en jonge meisjes. Vermoedelijk werd de naam van de villa op dat moment gewijzigd door de dames Kreek en Van Wijk, die het pension exploiteerden. Nog voor de Tweede Wereldoorlog werd de familie Hus bewoner van de villa, waar inmiddels onder andere een serre was aangebouwd. Toen Bennekom eind oktober 1944 geëvacueerd werd, hebben tijdelijk tientallen Duitsers in de villa gebivakkeerd.

Steunfonds

De erfgenamen van Honig verkochten Klein Vossenhol in 1969 aan het Streekziekenhuis. Vervolgens werd de villa eigendom van de stichting tot ‘Steun van de Protestants Christelijke Behandeling en Verzorging van Patiënten’ uit Bennekom, kortweg het ‘Steunfonds’ genoemd. Het steunfonds verhuurde de villa voor bewoning en als peuterspeelzaal. Aan onderhoud van het pand werd niet veel uitgegeven. In 1991 was de bouwkundige staat van Klein Vossenhol zodanig dat het Steunfonds een sloopvergunning aanvroeg. Na veel protesten uit het dorp besloot de Gemeenteraad het pand eind augustus 1991 op de gemeentelijke monumentenlijst te zetten. Hierdoor werd een eventuele sloop voorkomen.

Kraakpand

Inmiddels werd de villa bewoond door een groep krakers. Daar kwam abrupt een einde aan toen de politie op 1 oktober 1991 een inval deed en vijftien personen arresteerde. In het pand bleek een bloeiende handel in heroïne te zijn ontstaan. De hoofdverdachte, een 19-jarige Bennekommer, was enkele maanden daarvoor ook al in de villa gearresteerd wegens drugsbezit. Het Steunfonds liet nog dezelfde dag deuren en ramen dichttimmeren om nieuwe ongewenste bewoning te voorkomen. Dit leidde opnieuw tot protesten van omwonenden, die aannamen dat Klein Vossenhol alsnog gesloopt ging worden. Gelukkig bleven monumentale delen van het interieur gespaard bij het onbewoonbaar maken.

Renovatie

In 1992 nam de Bruil Bouwgroep de villa over van het Steunfonds. Bruil wilde het pand opknappen, renoveren en verhuren. Dit plan strandde omdat de door Bruil gewenste nieuwbouw van appartementen op het terrein werd afgewezen. Johan Matser Projectontwikkeling uit Hilversum kocht daarop de villa. In 1993 nam Grootheest Bennekom Bouwbedrijf de villa over. Architectenbureau Bakker en Pollen kreeg de opdracht de villa te herstellen en uit te bouwen tot hoofdkantoor van het bouwbedrijf. Bij deze restauratie konden veel oorspronkelijke elementen worden gebruikt of hersteld. In moderne, contrasterende architectuur werd een uitbreiding aangebouwd, met onder andere een grote vergaderruimte. De opening in juni 1994 viel samen met de viering van het 125-jarige bestaan van Grootheest Bouwbedrijf.

Bronnen

Literatuur

Oever, H.J. van den,  Klein Vossenhol,  - Bennekom, 1995
Gemeente Ede, Eens was het Bennekoms Trots, -Ede, 1995   

Monumentenlijst

Gemeentelijkmonument, nr.  GM027/1

Documentatie

Documentatieverzameling Gemeentearchief Ede, archiefnummer 1001, map 5.13                           

Tijdschriften

De Kostersteen: nr. 117/2011

Auteur

Henk M. Klaassen, 2012

Gerelateerde pagina's Kennisbank

Logo van de Creative Commons Organisatie
To the extent possible under law, the author has waived all copyright and related or neighboring rights to the text of his Kennisbank-articles. Bezoek de website van creativecommons.org