Prins, Burgemeestersgeslacht

Periode: 1812 - 1860
Plaatsaanduiding: Bennekom en Ede

 

Tussen 1812 en 1860 zijn achtereenvolgens drie generaties Prins burgemeester van de gemeente Ede en een van de rechtsvoorgangers. Van 1812 tot en met 1817 bestond er een zelfstandige mairie Bennekom. Met ingang van 1 januari 1818 werden Ede, Bennekom, Lunteren en Otterlo weer samengevoegd tot de gemeente Ede. De maire kreeg vanaf dat moment weer de oude benaming schout, vanaf 1826 weer omgezet naar de titel burgemeester. Uit dit Bennekomse geslacht Prins volgt hier een biografie van de eerste burgemeester, Theodorus Prins. Het tweede deel van dit artikel bevat een genealogische schets van de drie generaties.

Theodorus Prins (1750-1829)

Huize Prinsenhof in Bennekom (GA12117)
Huize Prinsenhof in Bennekom (GA12117)

Theodorus Prins is de enige die zich burgemeester (maire) van de gemeente Bennekom heeft kunnen noemen. Hij was voor die tijd zijn vader opgevolgd als ontvanger van de verponding (een soort onroerend zaakbelasting) voor het ambt Ede.
Tijdens de bezetting van ons land door de Fransen werd na 1810 het toenmalige canton Ede onderverdeeld in vier afzonderlijke bestuurlijke eenheden. In de mairie Bennekom, overeenkomende met de oude kerspelindeling, werd Theodorus als maire aangesteld. In die tijd telde Bennekom slechts zo'n 800 inwoners. Uit beschikbare gegevens blijkt Prins niet al te Fransgezind. Dit zal de nodige tact hebben gekost in een tijd van inkwartieringen en verplichte leveranties aan de bezetter. De bevolking van Bennekom was zeer arm, zelfs als armlastig te bestempelen. 
Prins stond voor de moeilijke taak om na het vertrek van de overheerser mede te zorgen voor de wederopbouw van zijn mairie. De rijken, waaronder ook hij, hadden hierin een duidelijke taak. Het werd ook in of meer van hen verwacht. In 1812 behoort hij tot de zeshonderd hoogst aangeslagenen in Gelderland en heeft een aanzienlijk grondbezit te Bennekom. Hij is samen met zijn zwager Nicolaas Pannekoek eigenaar van de windkorenmolen te Wageningen. In 1817 werd besloten om de vier afzonderlijke bestuursgebieden weer samen te voegen. Zo ontstond vanaf 1 januari 1818 weer de gemeente Ede.
Deze reorganisatie was reden voor Theodorus Prins om op 67-jarige leeftijd met pensioen te gaan. Wel bleef hij nog lid van de gemeenteraad van Ede. De laatste jaren van zijn leven zal hij zich bezig hebben gehouden met het beheer van zijn goederen. Theodorus Prins was hervormd en werd op 9 april 1773 aangenomen als lidmaat.

Genealogische schets Prins (Bennekom)

I. 
Henricus Prins, ged. Aalten 25 sept. 1717, custos voor het ambt Ede te Bennekom (1743), ontvanger van de verponding van het ambt Ede (1770), bosmeester op de Veluwe (1795/6), overl. Bennekom 2 dec. 1799, z.v. Derck en Geesken Janknegt tr. Bennekom 11 maart 1747 Johanna van Avesaat, ged. Rossum 11 sept. 1718, overl. Bennekom 2 april 1796, d.v. Adriaan en Jenneke Cornelia de Vries. 
 Uit dit huwelijk:

  • Geesken Prins, ged. Bennekom 19 sept. 1748, verm. jong overl. 
  • Jenneken Prins, tweeling met voorgaande, overl. Veenendaal 21 mei 1824, tr. Bennekom 11 okt. 1773 Anthonij de Bijll, geb. Veenendaal 18 febr. 1738, overl. Veenendaal 18 nov. 1815. 
  • Theodorus, volgt II. 
  • Gijsbertus Prins, ged. Bennekom 20 mei 1753, vertr. naar Indie. 
  • Gezijna Prins, ged. Bennekom 24 juni 1754. 
  • Adriana Gesina Prins, ged. Bennekom 17 okt. 1756, overl. aldaar 9 nov. 1842, tr. Bennekom 1787 Simon Dibbetz, geb. Nijmegen 1751, Ned. Hervormd predikant, overl. Bennekom 27 nov.1843. 

II. 
 Theodorus Prins, ged. Bennekom 6 sept. 1750, akkerbouwer (1768), wijnkoper, brievengaarder, koster-schoolmeester te Bennekom (1771-1795), lid van de municipaliteit (1795), lid van het Provinciaal College (1795-1797), lid diverse commissies, voorzitter van de gecombineerde ambten Ede, Barneveld en Scherpenzeel (1798-1799), ambtsontvanger (1799-1811), maire van Bennekom (1812-1817), raadslid (vanaf 1818), overl. Bennekom 25 mei 1829, tr. Bennekom 24 sept. 1773 Anna Klinkenberg, ged. Wageningen 12 okt. 1719, overl. Bennekom 19 febr. 1820, d.v. Simon en Caatje van der Stroom. 
 Uit dit huwelijk:

  • Johanna Prins, ged. Bennekom 5 juni 1774, overl. Renkum 27 febr. 1855, tr. Bennekom 15 juni 1797 Nicolaas Pannekoek, ged. Heelsum 14 febr. 1759, overl. Renkum 14 dec. 1829. 
  • Caatje Prins, ged. Bennekom 9 mei 1777, overl. Renkum 3 dec. 1834, tr. 1e Bennekom 15 juni 1797 Stephanus Johannes Pannekoek, ged. Heelsum 23 febr. 1754, overl. Heelsum 27 maart 1806; tr. 2e Renkum 28 aug. 1814 Pieter van Kesteren, geb. Vreeswijk 1771, overl. 's-Gravenhage na 1834. 
  • Henricus Prins, ged. Bennekom 3 aug. 1779, ontvanger bij de indirecte belastingen te Ede, lid gemeentebestuur Ede (1802), kerkvoogd Ned. Hervormde gemeente (1824), overl. Ede 16 sept. 1848, tr. Ede 6 mei 1801 (gesch. 23 dec. 1817) Jacoba Timmer, ged. Ede 17 mei 1779, overl. Ede 27 april 1855. 
  • Simon Gerard Prins, ged. Bennekom 22 okt. 1782, Ned. Hervormd predikant, overl. Chaam 23 jan. 1840, tr. Barneveld 30 juni 1809 Hendrika Johanna Elisabeth Wilhelmina Jordens, geb. Harderwijk 30 sept. 1791, overl. Deventer 23 mei 1865. 
  • Henrietta Anthonia Prins, ged. Bennekom 26 jan. 1785, overl. Ede 22 nov. 1864, tr. Jan van de Grampel, geb. Amsterdam jan. 1778, overl. Ede 30 dec. 1858. 
  • Hermanus Theodorus, volgt III. 
  • Adrianus Gosewinus Prins, ged. Bennekom 10 april 1790, kapitein der infanterie, overl. Bennekom 20 april 1855, tr. Jeannette Therese Maes.

III. 
 Hermanus Theodorus Prins, ged. Bennekom 18 april 1787, assessor van de gemeente Ede (1818-1822), schout/burgemeester van de gemeente Ede (1822-1851), overl. Bennekom 29 aug. 1852, tr. Raalte 26 mei 1820 Maria Gerharda Dibbetz, geb. Raalte 10 jan. 1795, overl. Bennekom 4 juni 1880, d.v. Simon en Adriana Gesina Prins (zie I-6). 
 Uit dit huwelijk:

  • Theodorus, volgt IV. 
  • Adriana Gesina Prins, geb. Bennekom 15 okt. 1823, overl. Bennekom 13 sept. 1883. 
  • Anna Prins, geb. Bennekom 27 dec. 1824, overl. Bennekom 26 jan. 1825. 
  • Anna Prins, geb. Bennekom 20 febr. 1826, overl. Bennekom 1 juli 1891. 
  • Simonetta Arnolda Johanna Prins, geb. Bennekom 6 dec. 1827, vert. in 1900 naar Den Haag, tr. Ede 22 mei 1855 Frederik Cornelis Tromp, geb. Vlissingen 13 maart 1827 (?), lid van de gemeenteraad (1875-1885) en wethouder van Amsterdam (1877-1879), minister van Marine (1887- 1888), belast met het beheer van het departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid (1887), overl. Den Haag 19 juli 1900. 
  • Johan Nicolaas Prins, geb. Bennekom 22 dec.1829, overl. Arnhem 29 dec. 1891, ongehuwd. 
  • Henrica Johanna Florentia Prins, geb. Bennekom 2 dec. 1831, overl. Bennekom 22 maart 1899. 
  • Catharina Prins, geb. Bennekom 28 sept. 1833, overl. Bennekom 13 mei 1916. 
  • Anna Theodora Hermina Prins, geb. Bennekom 28 april 1835, overl. Bennekom 23 juli 1899. 
  • Henriette Antonia Simonetta Gerardina Prins, geb. Bennekom 14 febr. 1840, overl. Bennekom 29 okt. 1887.

IV. 
 Theodorus Prins, geb. Bennekom 30 maart 1821, burgemeester en secretaris van de gemeente Ede (1851-1860), dijkgraaf van Wageningen en Bennekom, overl. Bennekom 8 april 1860, ongehuwd.

Bronnen (aanwezig in het Gemeentearchief Ede)

Fotocollectie

  • GA 12117 Huize Prinsenhof, Bennekom, 1910

Auteurs

Peter van Beek en Evert Somer, 2003

Gerelateerde pagina