Stompekamp, Huize

Periode: 1850 -  1944
Plaatsaanduiding: Amsterdamseweg 34A, Ede

In het begin van de 19e eeuw was de Stompekamp een ongerept landgoed, dat zich uitstrekte van de Amsterdamseweg tot Kernhem en tot het Edese bos. Het gebied was groot genoeg om er tijdens militaire oefeningen een tentenkamp op te slaan. De naam ‘Stompekamp’ is een perceelsnaam die al in 1650 genoemd wordt en waarschijnlijk te maken heeft met de vorm van het goed.

Leger des Heils

Aan de Amsterdamseweg werd omstreeks 1850 een villa gebouwd, in opdracht van de Amsterdamse mevrouw Van Waller-Ooyen. Zij verkocht het landgoed met het huis in 1880 aan J.P. (Piet) Knuttel, een gepensioneerde koloniaal-ambtenaar. Deze liet het huis grondig verbouwen. Het werd een deftig huis, een koetshuis, grote tuin en een grote bloemenkas. Piet Knuttel overleed in 1889.
Zijn dochter mej. A. Knuttel bevorderde de komst van het Leger des Heils naar Ede en stelde het koetshuis ter beschikking voor samenkomsten. Dit viel niet in goede aarde bij de burgerij en op een avond in 1890 liep een grote menigte te hoop bij de Stompekamp. De ruiten van de villa en de kas moesten het ontgelden, terwijl de heilsoldaten met enkele bezoekers uit het koetshuis werden verdreven. Burgemeester Van Borssele moest (te paard) veldwachter Modderkolk te hulp komen om de menigte te kalmeren. Mevrouw Knuttel-Freiss verhuisde naar Arnhem, waar zij in 1891 overleed. Mej. A. Knuttel werd later officier bij het Leger des Heils.

Paleis

Royale serres met toogramen (GA13667)
Royale serres met toogramen (GA13667)

De Stompekamp bleef leeg staan tot 1900 toen mr. A.C.A. Tielkemeijer het huis en een deel van de grond kocht. Mr. Tielkemeijer, voorheen commandant van de Amsterdamse Schutterij, zocht rust voor zijn vrouw en twee dochtertjes. Hij liet het huis opnieuw grondig verbouwen. Het kreeg een grote waranda, serres met fraaie toogramen en twee torens. Zeker naar Edese begrippen werd het een ‘paleis’, waar zelfs elektrische verlichting, opgewekt door een eigen generator, niet aan ontbrak. De familie had een uitgebreide staf aan personeel voor het huis, de tuin en de koetsen (later automobiel).

Spoorlijn

In mei 1902 werd de spoorlijn Ede-Barneveld in gebruik genomen. Deze spoorlijn doorsneed het landgoed de Stompekamp. Mr. Tielkemeijer had bij het afstaan van zijn grond bedongen dat hij, door simpel zijn hand op te steken ter hoogte van Huize Stompekamp, de trein kon laten stoppen! Hij heeft zelden van dit recht gebruik gemaakt, maar wel van de overweg om bij de rest van zijn landgoed te komen. Na het overlijden van mr. Tielkemeijer in 1929, hij werd 77 jaar oud, verdween de glans van het huis. Kort daarna verhuisde mevrouw Tielkemeijer naar elders en bleef huize Stompekamp onbewoond achter. Het deed daarna alleen nog dienst als opslagplaats. In 1943-1944 werd de villa gesloopt.

Memorial Park

Na de bevrijding richtten de Canadezen op deze plaats een Memorial Park in, dat echter verloren is gegaan. Zelfs de gedenksteen met sokkel is spoorloos verdwenen. In 1955-1956 liet de welgestelde bouwondernemer H. van den Top hier een imposante, kasteelachtige villa bouwen. In 1964 werd het gebouw ingericht als opleidingscentrum voor Amfas/RVS. Sinds enige jaren is de villa in handen van bouwbedrijf Zegers.

Bronnen (aanwezig in het gemeentearchief Ede)

Literatuur

  • Schreuders, L.C.  Rond de grijze toren. - Ede, 1958
  • Nijenhuis, H.J.  Ede in grootvaders tijd. - Zaltbommel, 1983
  • Leenheer-Wessels, Esther  Open monumentendag 1998. - Ede, 1998

Documentatie

Fotocollectie

  • GA13667 Royale serres met toogramen

Auteur

Henk M. Klaassen, 2008

Gerelateerde pagina Kennisbank

Logo van de Creative Commons Organisatie
To the extent possible under law, the author has waived all copyright and related or neighboring rights to the text of his Kennisbank-articles. Bezoek de website van creativecommons.org