't Wijde Veld

Periode: 1935 tot 1944
Plaatsaanduiding: Ginkelse Heide 2, Ede

 

Binnenplaats van het barakkenkamp, circa 1940 (GA31066)
Binnenplaats van het barakkenkamp, circa 1940 (GA31066)

Op maandagmiddag 13 maart 1935 opende Minister van Arbeid J.R. Slotemaker de Bruine, samen met de voorzitter Rijksinspectie van de Centrale Werkverschaffing W.J. Hemmes, het werkkamp voor jeugdige werklozen in Ede. Er waren toespraken van de Commissaris der Koningin in Gelderland S. Baron van Heemstra en de Burgemeester van Ede C.O.Ph. Baron Creutz.

Het kamp was gelegen aan de rand van de Ginkelse heide aan wat nu de Wijde Veldweg heet. Dit is op de voormalige parkeerplaats halverwege de Herberg Zuid-Ginkel (aan de N224) en de A12. Het kamp werd door het hijsen van de vlag officieel in gebruik genomen, waarbij de jongens een lied zongen.

Crisisjaren

In de jaren dertig van de vorige eeuw was de werkloosheid in ons land erg hoog. Jeugdige werklozen ontvingen geen enkele ondersteuning, tenzij men kostwinner was. Op verschillende plaatsen werden werkkampen ingericht, zo ook in Ede. Voor een periode van acht weken konden jeugdige werklozen tegen kost en inwoning en een zakgeld van twee gulden per week in de bossen werken.

Kamp

Het kamp telde zes barakken, waarvan er twee bestemd waren voor wonen en slapen. De overige deden dienst als eetzaal, keuken, ontspanningsruimte, kantoor en woning voor het kamphoofd met zijn gezin. Kamphoofd was het echtpaar Visser en kampcommandant was D. Tamming. Aan het kamp was ook een onderwijzer toegevoegd in de persoon van G.M. van Dijk. Er bestond veel animo voor een verblijf in het kamp. Uit het hele land meldden zich deelnemers aan, uit de meest verschillende beroepen. In de avonduren werden diverse cursussen gegeven. Edese zang- en muziekverenigingen zorgden regelmatig voor ontspanning.

Hoog bezoek

Onverwachts bracht H.M. Koningin Wilhelmina op 23 oktober 1935 een bezoek aan ’t Wijde Veld. Hare Majesteit maakte een rondwandeling over het terrein en sprak met een groot aantal jeugdige werklozen, die zeer verwonderd waren over dit onverwachte hoge bezoek. Bijna twee uur bleef de Koningin te midden van de jonge mensen. Zij dronk een kopje thee met hen en liet zich op het terrein voorlichten over de werkzaamheden.

Gebruik

De barakken van ’t Wijde Veld werden gedurende de eerste twee jaar ook benut voor de huisvesting van arbeiders die werden ingezet bij de aanleg van het openluchttheater de Eder Kuil (ook een werkverschaffingsproject).  Gedurende de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog werden de barakken gebruikt voor arbeiders die werkten aan de aanleg van de A12 (Hazenpad). In 1944 werden er enige tijd evacués uit Zeeland onder gebracht.

Luchtlandingen

Toen op 17 september 1944 geallieerde parachutisten op de Ginkelse heide landden, werd het barakkenkamp door de Britten bezet. De volgende ochtend sloegen de Duitsers, bijgestaan door de Nederlandse SS, terug. Bij de hevige strijd werden vijftig Britten gevangen genomen en werd het werkkamp zwaar gehavend; de Duitsers schoten er dwars doorheen! Een deel van het kamp brandde af en zo kwam een einde aan het werkkamp, dat na de oorlog niet meer werd opgebouwd.

De contouren van ’t Wijde Veld zijn nog steeds zichtbaar. Vreemd genoeg is er geen informatiebord geplaatst om bezoekers te informeren over de geschiedenis van het kamp.

Bronnen (aanwezig in het Gemeentearchief)

Archief

  • 001 Archieven van de gemeente Ede en haar rechtsvoorgangers, 1647-1948, inventarisnummer 976/II

Fotocollectie

  • GA31066 Binnenplaats van het barakkenkamp, circa 1940

Auteur

Henk M. Klaassen, 2014

Gerelateerde pagina's