Hof van Gelderland, Hotel

Periode: 1829 tot 1959
Plaatsaanduiding: Grotestraat 48, Ede

Waar nu de HEMA gevestigd is kon in vroeger tijden worden gedronken, gegeten en overnacht. Vanaf 1829 was dit etablissement jarenlang een begrip voor wie het over Ede had. De geschiedenis van dit stukje Ede gaat echter nog veel verder terug.

Eigenaren

Gezicht vanaf de markt, ca. 1930 (GA30610)
Gezicht vanaf de markt, ca. 1930 (GA30610)

De eerst bekende eigenaar van een huis op deze plaats en de grond er omheen was schout Ceelman van Ommeren (1584-1624). Het is een flink stuk grond met daarop een, vermoedelijk, naamloos huis, gelegen voorin het dorp ( de dorpskern lag in die tijd noordelijk van de Oude Kerk). Na drie generaties Van Ommeren komt het goed tot 1767 in handen van de familie Brand. Na nog enkele eigenaren koopt in 1805 Gerrit Maassen het goed. Bij deze transactie wordt voor het eerst de naam ‘Hof van Gelderland’ vermeld. Maassen laat in 1807 het oude huis afbreken en een nieuw groot huis bouwen. In 1829 koopt kastelein Arnoldus Mulder het huis en richt het in als logement.

Een sfeervol hotel

Het geslacht Mulder is vele jaren uitbater geweest van Hotel Het Hof van Gelderland; zij blijven eigenaar tot 1912. De Mulders maken van het logement een mooi, sfeervol hotel. In 1883 koopt de toenmalige eigenaar Willem Mulder de grote tuin aan de overkant van de Grotestraat. Deze tuin ligt recht tegenover het hotel en wordt ingericht als ‘overtuin’. Hier kunnen de hotelgasten een wandelingetje maken en een drankje nemen onder de grote bomen, waar het bij zomerdag goed toeven is. In deze periode wordt ook (naast het hotel) een stalhouderij opgezet, waar ook rijtuigen verhuurd werden. Ook Edenaren weten inmiddels de weg naar de gelagkamer te vinden; al vanaf 1883 houdt de sociëteit ‘Tot Gezellig Samenzijn’ hier haar bijeenkomsten. Er worden zelfs op gezette tijden lezingen en concerten georganiseerd.

De markt

In 1912 wordt Gerrit van Laar eigenaar van het hotel. Hij laat voor het hotel een serre bouwen die dient als ingang van het restaurant. Het rechter gedeelte blijft gereserveerd voor de sociëteit en krijgt  de naam ‘Amicitia’. In 1913 wordt de overtuin aangekocht door de gemeente, die hier plaats wil maken voor de weekmarkt. Het zal nog tot 1927 duren voor de bomen worden gekapt en het marktterrein een feit is. De stalhouderij wordt in die periode omgebouwd tot garagebedrijf, met tevens verhuur van automobielen. Als Van Laar in 1930 stop wordt de garage overgenomen door zijn zoon A. van Laar en komt het hotel in handen van W.J. van Lier.

De laatste hotelier

De laatste hotelier van Het Hof van Gelderland is D.J. van Dijk, die het hotel vanaf 1938 exploiteert. In 1959 komt een einde aan het aloude hotel. Na veel geharrewar met een bedrijf dat wel de toestemming van de Gemeenteraad, maar niet van Gedeputeerde Staten kreeg, wordt het pand in 1963 in gebruik genomen door de HEMA. De garage wordt rond 1960 overgenomen door de firma Van der Kolk en in de jaren ’70 afgebroken. In 1962 is de eeuwenoude kastanjeboom, die voor het hotel stond, gekapt. De naam ‘Hof van Gelderland’ werd gebruikt als benaming voor het inmiddels weer afgebroken winkelcentrum schuin tegenover het oude hotel.

Bronnen (aanwezig in het gemeentearchief Ede)

Tijdschriften

  • De Zandloper, 1974/6

Documentatie

  • Documentatieverzameling gemeentearchief Ede, archiefnummer 1001, map 11.10
  • Documentatieverzameling Kesteloo, nr. 68
  • Documentatieverzameling Hartgers, nr. 32

Fotocollectie

  • GA30610 Gezicht vanaf de markt, ca. 1930

Auteur

Henk M. Klaassen, 2008