Zuid Ginkel, Herberg

Periode: 1682 tot - heden
Plaatsaanduiding: Verlengde Arnhemseweg 101, Ede

 

De herberg rond 1908 (GA18128)
De herberg rond 1908 (GA18128)

Over de geschiedenis van de Herberg Zuid Ginkel is, evenals over het gebied De Ginkel, weinig bekend. Het tegenwoordige gebouw is volgens de kadastrale leggers in 1857-1858 gebouwd.

Hoewel het kadaster ter plaatse voor 1857 slechts heide vermeldt, blijkt uit een oude topografische kaart dat er enkele tientallen meters westelijker een boerderij genaamd ‘Ginkel’ bestond. Oud-gemeentearchivaris Jacob Das maakt in twee brieven (1977 en 1982) melding van het bestaan van deze kaart. Deze Ginkel komt reeds vanaf 1682 regelmatig in de archivalia voor. Dit is misschien ook de verklaring voor de naam ‘Zuid Ginkel’ van het huidige gebouw. Het landgoed Ginkel was toen een ‘woest en ledig’ gebied; de nu aanwezige bossen dateren van een veel latere datum.

Hessenwegen

Zuid Ginkel ligt aan de weg naar Arnhem (Oude Rijksweg / N224); dit is een oude Hessenweg, die vermoedelijk ontstaan is in de tweede helft van de 17e eeuw. Ter plekke kruist deze weg een eeuwenoude Hessenweg en het is dus begrijpelijk dat op dit knooppunt een pleisterplaats ontstond. Wanneer dit was, is niet te achterhalen, daar er toen nog geen bouwvergunningen vereist waren. Ten tijde van de bouw van de herberg was het landgoed Ginkel in het bezit van Gerard Duuring, koffiehandelaar te Rotterdam. Nadat het bezit een aantal malen van eigenaar gewisseld was, werd de boerderij/herberg in 1935 door Jacobus W. Schlimmer (groot grondbezitter op de Veluwe) verkocht aan Jan Kramer.

Pannegies

Jan Kramer exploiteerde met veel succes de herberg als café-pension en zorgde voor een (grotendeels inwendige) verbouwing in 1954. De familie Kramer (Jan Kramer werd opgevolgd door zijn zoons) bleef eigenaar van Zuid Ginkel tot 1973. Toen werd de herberg overgenomen door Berend Hazeleger en ondergebracht in de exploitatiemaatschappij Rhenen. Er werd ingrijpend verbouwd aan de deel, die een aparte bestemming voor feesten/groepen kreeg. Het voorste deel van de herberg werd ingericht als ‘pannegies’ restaurant. Pannegies is een oud Veluwse benaming voor een stoofpot van vlees. Naast de herberg werd een grote schuur verbouwd tot bistro ‘De Bergerie’. Sinds 1992 vinden we op deze aloude pleisterplaats het restaurant Juffrouw Tok, partycentrum Zuid Ginkel en groepsrestaurant Pe-We’s.

Gedenksteen

Op de gevel van de herberg Zuid Ginkel is een gedenksteen aangebracht ter nagedachtenis aan drie Nederlandse militairen die hier op 10 mei 1940 zijn gesneuveld.
In het Historisch Museum Ede is een schild aanwezig, afkomstig van de ‘tol’ Zuid Ginkel. Deze tol is echter niet in de herberg gevestigd geweest, maar stond een paar honderd meter verderop in de richting van Arnhem.

Bronnen (aanwezig in het Gemeentearchief Ede)

Documentatie

  • Documentatieverzameling gemeentearchief Ede, archiefnummer 1001, map 11.10
  • Documentatieverzameling Kesteloo, nr. 56 en 62
  • Documentatieverzameling Hartgers, nr. 32

Fotocollectie

  • GA18128 De Herberg rond 1908

Auteur

Henk M. Klaassen, 2008

Gerelateerde pagina's Kennisbank