Terugblik Historisch Café 'Lichaam en Geest'

Op woensdag 14 oktober verzamelden ruim 40 belangstellenden zich in de raadszaal van het gemeentehuis voor het Historisch Café. De middag stond in het teken van het thema van de Maand van de Geschiedenis 2026: ‘Lichaam en Geest’. De drie lezingen belichtten het Edese verleden rond dit thema van verschillende kanten.

Peter van Beek trapte af met een lezing over herstellingsoorden binnen onze gemeentegrenzen. Ede was een ideale plek voor dergelijke oorden vanwege zijn rustige omgeving met gezonde boslucht. Peter diepte het Herstellingsoord voor Onderwijzers in Lunteren en het Herstellingsoord voor Rustbehoevende Ambtenaren in Ede – ook wel bekend als HORA – verder uit. Deze beleefden hun hoogtij in de eerste helft van de twintigste eeuw en gingen in de jaren ’60 en ’70 op in de Stichting Mens en Samenleving. 

Jan Randewijk nam vervolgens het woord voor een lezing over lichaam, geest en de geschiedenis van het (Edese) voetbal. Eerst schetste hij de ontwikkeling van voetbal: van de inheemse volkeren van Meso-Amerika tot de voetballende militairen in de Edese kazernes. Vervolgens besteedde Jan aandacht aan de lichamelijk en mentale aspecten van voetbal. Zo ervaren voetballers veel druk, omdat zij moeten presteren terwijl zij onder een vergrootglas liggen, zowel op als naast het veld. 

Na de pauze sloot Peter van Veen de middag af met zijn lezing over psychische problematiek onder doven. Doofheid werd vroeger gezien als een geestelijke beperking of zelfs als een straf van God. Jarenlang was er een taboe op gebarentaal, gebrekkige communicatie en onvoldoende kennis. In de loop van de tijd groeide de kennis en passende zorg, en ontwikkelde er plekken waar doven konden samenkomen. Wilt u meer over dit onderwerp weten? In november komt het nieuwe historische cahier uit: Dovenhoofdstad van Nederland: Een geschiedenis van doven en slechthorenden in Ede, geschreven door Peter van Veen.

Het was een leerzame middag. Ook de eerder verschenen historische cahiers, zoals ‘Honderd jaar HORA’ en ‘Ede Sportief’, vlogen over de toonbank. 

Het volgend Historisch Café vindt plaats in het voorjaar van 2027. Houd de website en de nieuwsbrief in de gaten voor de aankondiging.